Gruzja top 12 - dlaczego musisz tam pojechać. Przygoda, przyroda, kultura, architektura, kuchnia, wino, góry... i nie tylko

Dlaczego warto pojechać do Gruzji, przedstawiam subiektywną top listę. Kolejność (nie)przypadkowa.

Lista się miała składać z 10 punktów, ale ciągle mi się coś nowego przypomni.

Koniec, basta, już nic nie dopisuję, bo dnia zabraknie!

A zatem - gamardżoba :)

12. Gruzini lubią Polaków

Gruzja to wymarzony kierunek na wakacje. Może między innymi dlatego, że bardzo lubią tam Polaków. Swego czasu w jednej z winiarni w mieście Signagi wznosili toast prezydenci Gruzji i Polski. I ja też tam byłam, wino piłam i toast wznosiłam.

11. Drugi najdłuższy mur na świecie

Miasto Signagi jest otoczone drugim najdłuższym murem na świecie, ustępując tylko Wielkiemu Murowi w Chinach. Większość muru nadal stoi, podobnie jak wszystkie jego 29 wież. Położony na wzgórzu, w środku rozległej winnej równiny, mur oferuje spektakularne widoki we wszystkich kierunkach i służył jako pierwszy bastion, ostrzegając przed inwazją z Persji.

10. Biesiady

W Gruzji  dobrze spędzą czas smakosze dań nie tylko mięsnych. Również wegetarianie znajdą coś dla siebie. Właśnie zakupiłam książkę o kuchni gruzińskiej i jestem mile zaskoczona, ile bezmięsnych dań figuruje w ich karcie kulinarnej.

Gruzińskie biesiady to uczty z bogatymi rytuałami. Każda uczta zaczyna się od przemówienia tamady ("wodzireja stołu").  To on wyznacza moment, kiedy można chwycić za kielich i wysłuchać toastu, a także dba o porządek podczas biesiady. Podczas takiej uczty czułam się bardzo uroczyście i wyjątkowo. Aby nie urazić gospodarzy, trzeba pamiętać o kilku sprawach (instruktaż dla Polaków ;-) )

- chwalić domowe wino, nawet gdy smakuje jak sikacz

- kielicha do toastu nie wypijać "na eksa" (tzn. od razu do dna), jak to bywa w innych krajach ;)

- po toaście wzniesionym przez tamadę wypija się pomału kielich. Czas między jednym a drugim toastem wykorzystuje się na rozmowy, opowiadanie dowcipów oraz śpiewanie. Kolejnego kielicha można wypić dopiero, gdy tamada wzniesie kolejny toast.

Ja niestety popełniłam wszystkie możliwe błędy.

9. Romantyczne spacery

Gruzja to bardzo stary kraj, wiele dróg jest wybrukowanych gładkimi kamieniami, co nadaje niepowtarzalny, romantyczny klimat. W takich miejscach nietrudno spotkać koty.

 

 

 

8. Uzdrowisko w Borjomi i wulkaniczna woda

Borjomi to uzdrowisko słynące z leczniczych wód mineralnych i świetnego mikroklimatu. Kurort w Borjomi zawdzięcza swe walory dziewiczej przyrodzie okolicznych gór. To tu można się zaopatrzyć w wodę o unikatowym składzie, pochodzenia wulkanicznego. Woda Borjomi posiada w swoim składzie ok. 60 minerałów.

7. Niesamowite perły architektoniczne - Dawid Garedża

Kompleks monastyrów wykutych w skale przy granicy z Azerbejdżanem to obowiązkowy obiekt  do zwiedzenia. Dawid Garedża (VI w.) usytuowany jest w Kachetii we wschodniej Gruzji, na półpustynnych stokach góry Garedża.

 6. Niesamowite perły architektoniczne -  skalne miasto Wardzia

Twierdza militarna (1185 rok) z czasem przekształcona w kompleks klasztorów. Niezwykłe, że w skałach wydrążono 6000 pomieszczeń mieszkalnych, magazynowych, salę główną świątyni, duża salę balową, liczne jadalnie, piwnice na wino... Niestety trzęsienie ziemi w 1283 roku zniszczyło około 2/3 miasta. Obecnie Wardzia to strome, skalne zbocze pełne ukrytych ścieżek, schronień i tuneli.

5. Gruzińska Droga Wojenna

Pomnik przyjaźni polsko-gruzińskiej w drodze do Kazbegi.

Cała Gruzińska Droga Wojenna liczy 208 kilometrów i wiedzie od Tibilisi do Władykaukazu w Północnej Osetii. Najwyższy punkt tej trasy leży prawie 2400 metrów nad poziomem morza. Szlak był wykorzystywany od wieków nie tylko do przemarszu wojska, ale i do celów handlowych. A obecnie turystycznych.

4. Park Narodowy Lagodekhi

W Lagodekhi nocowaliśmy w Domu Polskim u tamady Jerzego Ciemnołońskiego. Pan Jerzy to bardzo miły i pomocny człowiek.

Do Parku Narodowego w Lagodekhi powinni się wybrać pasjonaci przyrody, ponieważ park jest ostoją unikatowych gatunków drzew i innych okazów botanicznych. Ja byłam bardzo oczarowana. Czułam się tu jak w jakimś prastarym lesie z czasów dinozaurów. Trasa przez dziewiczy las prowadzi aż do wodospadu, w którym można się nieco schłodzić.

Aha, jeszcze jedno. W tym lesie jest coś dziwnego. Dostaliśmy jakichś dziwnych potówek. W sumie nie pamiętam, może to były ugryzienia małych owadów lub inna alergia, ale na wszelki wypadek miejcie osłonięte ciała

 

3. Trzy dni w siodle górami aż do granicy z Dagestanem.

Wyprawa do jeziora Czarnych Skał obejmuje dystans ok. 50 km w obie strony, które my przemierzyliśmy konno. Droga prowadziła przez rzekę, krzaczory i chaszcze. Niektóre miejsca na szlaku były tak trudne do przejścia, że musieliśmy prowadzić konie, bo się bały. 

Jezioro Czarnych Skał położone jest na wysokości ok. 3000 m i przez jego środek biegnie granica z Dagestanem. Ponieważ jest to teren przygraniczny, a stosunki Gruzji z Rosją są dość... napięte, konieczne jest wynajęcie rangera (uzbrojonego strażnika).

Nocowaliśmy w starej chałupie, a  wieczorami bawiliśmy się przy ognisku z pogranicznikami, pijąc gruzińską regionalną, wysokoprocentową czaczę. Zupełnie jak słowiańscy kowboje. Były śpiewy, muzyka, tańce oraz rozmowy o wojnie...

2. Świątynia w Gergeti Cminda Sameba

Jeśli nie planujecie szczytowania na najważniejszą górę Gruzinów, polecam chociaż trekking do kościoła w wiosce Gergeti. Wyrusza się z miasta Kazbegi. Cminda Sameba położona jest na wysokości 2170 m n.p.m. i jest jednym z symboli Gruzji. Niesamowita energia jest w tym miejscu, naprawdę zachęcam do odwiedzenia.

1. Kazbek

Znany jako Mkinwarcweri (Lodowy Szczyt) to drzemiący wulkan. Kazbek, będący wizytówką Gruzji, często mylnie jest uważany za najwyższy szczyt Gruzji. A tak naprawdę jest trzecim wierzchołkiem tego kraju po górze Szchara (5201 m) i Dżangitau (5058 m). Leży we wschodniej części centralnego Kaukazu na granicy z Osetią Północną.

Z informacji technicznych:

Na zdobycie Kazbeka zeszło nam 8 dni (liczę razem z noclegiem na kwaterze u gospodyni Nazi, w Kazbegi). Pogoda nam wybitnie nie dopisała.

Do stacji Meteo na wysokości 3600 n.p.m. idzie się lodowcem. W Meteostacji można się przespać oraz upichcić posiłek Kaukaz – z czym to się je? W górach jest wszystko co kocham .

Kolejne miejsce, gdzie można przenocować w ortalionowym M1 znajduje się na wysokości 4470 i jest to plateau.

Celem mojego wpisu o Gruzji nie jest relacja z wyprawy na Kazbek, mimo to uważam, że jest to kultowa góra. Więc jeśli tylko macie warunki, napierajcie:)

 

 

Kaukaz – z czym to się je? W górach jest wszystko co kocham

Wszyscy miewamy gorsze chwile, momenty zwątpienia i beznadziei w codzienności dnia powszedniego. Nieraz ciężko zwlec się z łóżka, wykonać te same rutynowe czynności, zanim pójdziemy do pracy, którą niekoniecznie wielbimy nad życie. I tak w koło Macieju, kierat. Takie życie. Gdy jesteśmy młodzi, mamy dużo czasu. Ale z kasą krucho. Potem jesteśmy dorośli, mamy pieniądze, za to zawsze brakuje czasu. A potem jesteśmy starzy, pieniądze są, czas jest, ale ze zdrowiem kiepsko. Tak to z grubsza wygląda, pół żartem, pół serio.

Dobra wiadomość jest taka, że góry oferują wszystko, czego potrzebujesz, niezależnie od tego, ile masz lat, ile masz pieniędzy oraz ile czasu masz do dyspozycji. Korzystaj, póki żyjesz.

Więc jeśli znowu wpadniesz w dół egzystencjalny, pamiętaj, że jest coś, co Cię może z niego wydostać. Niezależnie, czy będzie to jednodniowy wypad w góry, czy dłuższa wyprawa, planowanie urlopu już nas mobilizuje do oderwania myśli od negatywów.  Oczekiwanie na tę chwilę, kiedy poczujesz pod stopami miękką trawę, kamienistą drogę, chłód skał i krystaliczne powietrze w płucach jest czymś wspaniałym.

Paradoksalnie - w górach wiedzie się proste życie. Jedyne, z czym trzeba walczyć, to fizjologia: głód, chłód, pragnienie, odwodnienie, strach czy lenistwo.  Zdobycie trudnego szczytu nieraz wydaje się łatwiejsze od codzienności na nizinach, gdzie spotkamy się z intrygami, podłościami i wyjałowieniem duchowym. Albowiem w górach stresy są na zupełnie innym poziomie, tu jesteś wdzięczny, że żyjesz.

 

No, ale troszkę zboczyłam z głównego tematu. Zakładam, że wśród miłośników górskich wędrówek znajdą się tacy, którzy być może planują przejść wegetarianizm, ale obawiają się, pokarmy bezmięsne mogą nie dostarczać wystarczającej ilości kalorii. Bez obaw. Zapewniam Was, można  realizować górskie marzenia, te duże i małe, nie głodując przy tym.

W poprzednich postach opisywałam propozycje wegetariańskich przekąsek, które można zabrać na szlak 9 pomysłów na wege prowiant w góry oraz co gotować na kwaterze Wegetariańskie gotowanie na wczasach. A w dzisiejszym artykule chciałam się podzielić swoją kartą dań w nieco wyższych górach. Przygotowywanie bezmięsnych, pełnowartościowych posiłków wymagało trochę kreatywności, ale w tym tkwił właśnie urok. 

Kaukaz – Elbrus (Rosja, Kabardyno-Bałkaria)

Wybierając się w dłuższą podróż na Wschód musimy mądrze skompresować rzeczy w plecaku. Jak bym słuchała tych „mądrych” porad, jaki prowiant ze sobą zabrać, to mój plecak ważyłby 30 kg, a tak ważył 20 kg. Nie polecam zabierać z sobą tego, co można kupić na miejscu, a waży sporo: ryż, kasza, soczewica, konserwy. Po pierwsze: w namiocie, na wysokościach 3 – 5 tys. n.p.m. prawdopodobnie nie będzie się Wam chciało czekać dwóch godzin, by ugotować garstkę kaszy. Po drugie, w kaukaskich wioskach zostaniecie zacnie ugoszczeni przez gospodarzy i nawet nie będzie potrzeby samemu gotować.

W Rosji praktycznie na każdym rogu znajdują się niewielkie budki, w których można kupić wyborne pieriożki – ciasto pączkowe podawane na ciepło nadziane ziemniaczanym pureè lub kapustą z grzybami. Bardzo powszechne są też wyśmienite okrągłe chlebki prosto z pieca, które zawsze dostaniecie ciepłe. Wszechobecne targowiska „minionej epoki”, czyli takie, które lubię i cenię, oferują prawdziwe bogactwo warzyw, owoców oraz rozmaitych serów. Warto się zaopatrzyć.

W przypadku wyprawy na Elbrus, w drodze na szczyt są trzy możliwości zakupu ciepłego jedzenia i picia: w miasteczku Azau, na pośredniej stacji kolejki Stary Krugozor  2917 m n.p.m. oraz na ostatniej stacji Mir, 3457 m n.p.m. Na wysokości 4053 m, znajduje się schron z możliwością skorzystania z butli gazowej, ale tu już jedzenia nie kupimy. Wyżej pozostają nam już tylko własne zapasy.

14 km od Azau nocowaliśmy u Osmana na campingu Adyl-Su. Nie wiem, czy na tym polu namiotowym jest to standardem, że gości podejmuje się z należytymi honorami wódką i zakąską, ale jaaaaką zakąską!  Z niejednego pieca placki jadłam, ale tych osmańskich nigdy nie zapomnę. Chicziny, bo o nich mowa, to rodzaj serowych naleśników obficie skąpanych w maśle. Do dziś żałuję, że nie wydębiłam od nich przepisu na te placki.

 

 

 

JEŚLI KTOŚ Z WAS ZNA PRZEPIS NA CHICZINY, TO PROSZĘ, NIECH MI NAPISZE! Są obłędnie smaczne.

 

 Kaukaz – Kazbek (Gruzja)

Kazbegi to wioska przy zboczu Kazbeka. Z łatwością znajdziemy tu nocleg z posiłkiem nawet dla dużej grupy. My skorzystaliśmy z gościnności Nazi. Oprócz noclegu mogliśmy też liczyć na pożywne posiłki. Na śniadanie puri (okrągły chlebek), owczy ser, warzywa, miód i dżem, a na kolację serowe czaczapuri.  Tu chciałam zaznaczyć, że u kazbegijskich gospodarzy możemy sobie zamówić posiłek z wyprzedzeniem kilkudniowym, aby po zejściu ze szczytu czekało na nas smaczne, ciepłe jedzonko.

Wspinając się po masywie Kazbeka, natrafiamy na ciekawy budynek na wysokości 3653 m n.p.m. Jest to stacja meteo.  Schronisko, prowadzone przez gruzińskich alpinistów, jest najwyżej położonym budynkiem w Gruzji. Można tu  nocować, a co więcej – przygotować sobie ciepły posiłek, bowiem schron zaopatrzony jest w polową kuchnię. Mało tego, do dyspozycji mieliśmy asortyment do wykonania śniadania mistrzów J I w ten oto sposób na wysokości 3653 m n.p.m. nakarmiłam grupę tłustymi zapiekankami czosnkowo – ziołowymi. To było naprawdę smaczne.

zapieksy na stacji Meteo

Jeśli tylko mamy na wyprawie możliwość zjedzenia czegoś sycącego, nie z własnych zasobów plecakowych, zjedzmy to. Nie wiadomo, jak długo potem w górach przekiblujemy z powodu złej pogody i na ile nam wystarczy zapasów.

Gruzini są niezwykle gościnnym narodem i w dodatku lubią Polaków. Gospodarze będą Wam stale podsuwać pod nos wspaniale potrawy i domowe wino tak długo, aż pękniecie z przejedzenia J Wegetarianie się ucieszą, bo pojedzą sobie przystawkami z bakłażanów na 100 sposobów, rozmaitymi sałatkami warzywnymi, serami owczymi, domowymi chlebkami z pieca oraz plackami, które uwielbiam: chaczapuri. Przepis:  Chaczapuri - najprostsza wersja gruzińskiej pizzy
. Jadłam też wegetariańską wersję pierogów chinkali: grzybowe z kolendrą.

 

Jakie jedzenie spakować na kilkutygodniową wyprawę wysokogórską

W przypadku długich wypraw trzeba rygorystycznie spakować plecak, aby stosunek ciężaru do jego zawartości był właściwy. Gdy ja pakowałam swój plecak, każdy batonik ważyłam. Niezaprzeczalnym królem fit okazał się Lion z chrupkami w środku oraz batony proteinowe z Decathlona.

Co warto zabrać? Dla mnie najlepiej się sprawdziły batoniki z Decathlona żurawinowe, takie musli zawinięte w opłatek. Batony czekoladowe przy temperaturze -20, -30 stopni C po prostu zamarzały. Niewątpliwą zaletą takich batonów jest ich łatwość spakowania do kieszeni, dzięki czemu nie marnujemy energii przekopując plecak, atakując szczyt.

Sprawdziły się też zupki ze względu na to, że w namiocie mogłam coś „ugotować”. W przypadku zupek nie polecam tych najtańszych nafaszerowanych chemią. Zupy mają być w miarę jak najzdrowsze. Nie ma co oszczędzać. Lepiej zjeść jedną liofilizowaną zupkę z warzyw i być sytym niż bawić się w gorące kubki o wątpliwym składzie. W sprzedaży dostępne są różne wegetariańskie zupy kremy, bardzo wydajne i niezłe w smaku, np. krem brokułowo – szpinakowy, gdzie w składzie ponad 70% to warzywa. Lub strączkowe. Brzmi zachęcająco? 

 

Spakujmy też ze sobą czosnek. Waży niewiele, a jego zalety są nieprzecenione. Rozdrobnionym czosnkiem przyprawiamy zupę. Zabierzmy też zioła prowansalskie, które są lekkie i dają wiele smaku.

Do picia w zimowych warunkach polecam herbatki z zawartością wit. C, czyli dzika róża, hibiskus albo gotową mieszankę z serii Darów Natury bomba witaminowa. Słodziki ze stewii niewiele ważą, a odżywiają. W kwestii słodzenia warto rozważyć zabranie na wyprawę miodu. Jeśli specyfik stwardnieje, wydziobujemy łyżką do gorącej herbaty.

Pieczywo miejmy jak najświeższe, kupione w miejscowej piekarni, a do tego smaczny ser. Gorącą zupę można zaprawić takim chlebem.

Warzywa takie jak ogórek czy pomidor raczej bym odpuściła, mogą zamienić się w lodową kulę. Za to suszone bakalie, orzechy i migdały, jak najbardziej tak. Nie zapominajmy też o suplementacji. W takich pięknych okolicznościach przyrody nietrudno o przeziębienie. Polecam rozważyć zwiększoną podaż witaminy C oraz B komplex. Pamiętajmy, że wiele chorób zaczyna się od awitaminoz, a o takie nietrudno koczując w ortalionowym igloo J

Dla chętnych: a może warto przed dłuższą wyprawą wykonać morfologię krwi, zbadać poziom cukru oraz skontrolować poziom żelaza we krwi? Jeszcze jedna mała wskazówka, zanim wyruszymy w podróż, warto przetestować w warunkach domowych własne pomysły na górskie obiadki, by wcześniej upewnić się, co będzie dla nas wystarczająco smaczne.

No i cóż, ucieka nam to życie w codzienności dnia powszedniego.

- Jedziesz ze mną w góry?
- Chętnie bym pojechał, gdyby nie... (tu wpisz swoje wykręty).

Może się okaże, że jednak da się wydębić tych parę dni urlopu, a dziecko podrzucić dziadkom.
Jeśli pokonasz swojego lenia i wyruszysz w drogę, jeśli się otworzysz na górski świat, otrzymasz w zamian lekarstwo, którego być może potrzebowałeś.

 

Tak bardzo wyczuwalne
dotykiem dłoni
zmęczeniem stóp
groźbą lecących kamieni

Tak bliskie
w codziennym obcowaniu
od poranku po zmierzch
po nocne trwanie
w samym jądrze prastarej cichości

Tak zmienne
przy każdym kroku uczynionym w górę
objawiane w coraz nowym kształcie
oczom radośnie wnikającym w przestrzeń
w pomieszanie pionów i poziomów

Tak różne
pod dostałym słońcem lata
w szaro włóczących się jesiennych mgłach
w huku biało spływających lawin

Tak bardzo obojętne
że moja tutaj obecność
czy nieobecność
nieważne najzupełniej
i kiedyś
i dzisiaj

Górologia, Maria Kalota - Szymańska


Jeśli artykuł zaciekawił, zainspirował, pomógł, polub stronę na FB

 

Bałkany tour cz.3 - Chorwacja

Drodzy Czytelnicy

 

Przyznaję bez bicia, że opisywanie turystyki wodnej i związanym z tym leniwym stylem wypoczywania, nie jest moją mocną stroną. Ten najczęściej odwiedzany, WODNY skrawek Chorwacji według mnie jest dobrym miejscem, gdzie można poplażować i/lub poimprezować, a do tego wydać sporo gotówki. Jeśli już miałabym gdzieś wydać hajs, to wybrałabym Włochy. Jeśli nie zgadzacie się ze mną, trudno. Czuję się jednak zobowiązana opowiedzieć nieco o Chorwacji, która jest częścią Bałkan. Całkiem szczerze: wiem, że Polaków nie muszę zachęcać zbytnio do wyjazdu na Chorwację, mimo iż moim celem jest propagowanie podróży, otwierania się na inne kultury i odkrywania tajemnic drzemiących poza granicami naszego pięknego kraju (w Polsce też drzemią tajemnice, ale o tym w osobnym wpisie).

A teraz fakty: do Chorwacji bardzo łatwo się dostać, zazwyczaj jest tu ciepło, co wszyscy bardzo lubimy i dlatego jest to jedno z najczęściej odwiedzanych przez rodaków miejsc. Lecz może jednak można tu zrobić coś innego niż byczyć się? Zaraz się przekonamy.

Wracając do naszej podróży jest już piątek, rozpieszcza nas bajeczna, słoneczna, sierpniowa pogoda. Żegnając Montenegro odwiedzimy jeszcze dwie wielkie atrakcje Czarnogóry: starożytne miasto Kotor, a następnie półwysep Sveti Stefan.

                                

 Kotor i Sveti Stefan

Najpierw trochę teorii: Kotor (wpisany na listę Unesco) jest portowym miastem w południowo-zachodniej części Czarnogóry u wybrzeży Adriatyku. Miasto otoczone jest z trzech stron masywami górskimi, które pełnią rolę firewalla przed wiatrem znad morza. Jest to jedno z najlepiej zachowanych średniowiecznych miast w południowo-wschodniej Europie. Zachwycająca jest kotorska starówka i jej wąskie, kręte uliczki wybrukowane „kocimi łbami”, nieregularne ściany budynków zbudowanych z krzywych, nierównych kamieni, a także wszechobecne koty. Liczne kawiarenki we francuskim stylu, umiejscowione wewnątrz murów, nadają temu średniowiecznemu miastu niepowtarzalny klimat.

 

Będąc nad wybrzeżem miałam odczucie, że jestem w jakimś bardzo bogatym kraju, widząc przycumowane luksusowe jachty i zaparkowane drogie samochody. A mimo to Kotor to nie Dubaj, co więcej, za umiarkowane ceny można poczuć się jak gość.J

Obawiałam się, że będzie multum odwiedzających, a tu miła niespodzianka. Można było spokojnie zwiedzać, nie rozpychając się łokciami. Czarujące mury miejskie z kamiennym kościołem na szczycie to kolejna atrakcja. Nawet obserwując je z dołu można się poczuć moc tego miejsca.

Kotor jest jednym z tych miejsc, do których chciałabym powrócić. Można tu odczuć prawdziwie śródziemnomorski klimat za przystępne ceny. Nie jest tu tak tłoczno jak w Chorwacji, a przy tym da się tu wypocząć. Dla mnie bomba.

                          

 

Jedziemy dalej. Mijamy piękne i okazałe wyspy, półwyspy. Jeśli będziecie kiedyś w okolicy, koniecznie odwiedźcie półwysep Sveti Stefan, położony około 6 km od miasta Budva. Wyspa, połączona z lądem groblą, to dawna wioska rybacka, a obecnie ekskluzywny kompleks wypoczynkowy, jedno z ulubionych miejsc śmietanki towarzyskiej zarówno Wschodu jak i Zachodu. Nikt „z marszu” tam nie wejdzie, ponieważ wejścia na wyspę strzeże ochroniarz. Jeśli jednak bardzo chcecie tam się dostać, wystarczy zrobić wcześniej rezerwację w restauracji, by móc legalnie pozwiedzać to miejsce. My nie skorzystaliśmy, uzgadniając wspólnie „innym razem”. Jeszcze dziś musimy się dostać do Plitvic, a czasu mało L

 

Chorwacja

Kierując się wzdłuż wybrzeża przekraczamy granicę Czarnogóry z Chorwacją i wjeżdżamy do Dubrownika. Łojapierdole, jak tu tłoczno i jakie tu ceny! Myśleliśmy, że się wycwanimy i znów się uda zaparkować za darmo, ale nie tym razem. Na szczęście opłata za parking nie była zbyt druzgocąca (0,5 euro/h) w porównaniu do standardowej ceny za zaparkowanie samochodu w Dubrowniku (5 euro za godzinę). Opłatę musieliśmy uiścić z góry i starać się nie przekroczyć określonego limitu czasu. Nasz podziemny, piętrowy parking znaleźliśmy 700 metrów od starego miasta w kierunku zachodnim. Jadąc główną drogą widzieliśmy znaki kierujące na owy parking.

 

Jak opisać Dubrownik w trzech określeniach? Tłoczno jak w Rzymie, drogo jak w Norwegii i plastikowo jak w galerii handlowej. Bardzo łatwo jest się dostać stąd na plażę, więc rzuciliśmy na nią okiem i ujrzeliśmy syf i ryby pływające na plecach:( A jeśli ktoś miałby ochotę, może sobie strzelić focię z plastikowym rekinem. Zabytkowa starówka była podejrzanie wypiękniona, w ogóle nie zachowała swojego charakteru. Za to ceny powalały na łopatki. Te 4 godziny naszego pobytu w Dubrowniku to aż nadto i żałujemy, że tak pośpiesznie opuściliśmy Kotor. Po drodze do Plitwic wyhaczamy chorwacką restaurację, gdzie zatrzymujemy się na pizzę i ruszamy dalej w drogę.

Cały czas jedziemy wzdłuż wybrzeża. Jest cudna pogoda, a widok lazuru morskiego działa niezwykle uspokajająco. Do Plitvic docieramy przed północą, jesteśmy bardzo zmęczeni i jesteśmy w czarnej d… bo nigdzie nie ma wolnych miejsc noclegowych, a gospodarze pensjonatów z uśmieszkiem przyglądają się nocnej, wyluzowanej ekipie, myśląc zapewne: „i tak nic nie znajdziecie...” Tak to czasem bywa na tripach, raz na wozie, raz pod wozem. Na szczęście tej nocy nie będziemy kimać w aucie, albowiem wreszcie udaje nam się znaleźć kwaterę – dwa pokoje, w dodatku tak duże, że pomieściłyby nawet z 10-ciu ludzi. Właścicielka tylko rzuciła okiem na nas mizernych i bez zbędnych słów udzieliła zakwaterowania. Bardzo mile mnie zaskoczył ład, czystość i porządek panujący w tym domu, pomimo ogólnej skromności wyposażenia. Za nocleg zapłaciliśmy 10 euro, co było niesamowitym fuksem, ponieważ w okolicznych pensjonatach ceny za nocleg były kilka razy droższe.

Rano czekała na nas świeżo zaparzona kawa. Miła pani z zaangażowaniem tłumaczyła jakie atrakcje czekają nas w Parku Narodowym Plitwickich Jezior, a także zostaliśmy uprzedzeni o wysokich cenach. Za bilet wstępu do Parku Narodowego mieliśmy zapłacić (25 euro/os.). Zaczęłam się już „przyzwyczajać” do wysokich cen w tym kraju, ale 25 euro za zobaczenie jakichś tam „kałuż” jest niewybaczalne. Kurde, niech skubią Niemców, a nie nasJ

Idąc po maślankę na śniadanie odkrywamy po drodze zoo, które wyglądało na czyjeś prywatne przedsięwzięcie. Zoo zamieszkiwali nietypowi lokatorzy, jakimi były niedźwiedzie brunatne. Zwierzaki były bardzo aktywne, zagadywały do ludzi, zabawnie taplały się w błotnym basenie.

 

Plitwickie Jeziora

Przyznam, że na myśl o tych Plitwickich podchodziłam do tematu jak pies do jeża. Myślałam, że to jeszcze jedna kałuża, za obejrzenie której mieliśmy zapłacić pierdylion ojro. Oh, jakże się myliłam… Gdy w końcu ujrzałam ten bajeczny, błękitny lazur, to stwierdziłam, że grzechem byłoby tu nie przyjechać. Ale o tym za chwilę.

Park Narodowy Plitwickich Jezior to geologiczna perła, do tego w łatwy sposób można się tu dostać, więc jest to miejsce totalnie skomercjalizowane i zjeżdżają się tu prawdziwe pielgrzymki. Choć nie da się ukryć, miejsce przepiękne. Oprócz tego na terenie parku można się napić dobrego chorwackiego piwa: Ožujsko i Karlovačko w cenie 2,5 euro za litr.

Tego dnia było chyba jakieś apogeum gości–no chyba że tak jest codziennie - tego nie wiem. Ale w końcu dziś jest sobota, więc może to dlatego. Obserwujemy zatrzęsienie aut zmierzających do parkingów i tłumy na deptaku do kas i jesteśmy przekonani że czekają nas godziny stania w kolejce. Na taką stratę czasu nie możemy sobie pozwolić, gdyż jeszcze tego samego dnia mieliśmy wracać do Polski. Więc czas wdrożyć plan Bee...

 

Jak zwiedziliśmy Park Narodowy Plitwickie Jeziora i nie zbankrutowaliśmy

Na terenie Parku Narodowego znajdują się dwa hotele z parkingami dla gości hotelowych. Jedziemy w kierunku jednego z tych hoteli. Oczywiście przyjacielsko macha nam i w końcu zatrzymuje nas strażnik, który chce nam z dobrego serca pomóc pozbyć się kilkudziesięciu ojro. Zdecydowanym tonem oznajmiamy, że jedziemy do recepcji hotelowej. Ochroniarz nas bez problemu puszcza. Parkujemy więc zaraz przy głównym wejściu, oglądamy hotel i idziemy przejściem dla gości obejrzeć park Plitwickich Jezior.

 

Do jezior można wygodnie dojechać elektrycznym autobusem. My jako jedyni robimy inaczej i idziemy pieszo. Do pierwszego jeziora człapiemy asfaltem, mijają nas pojazdy z zaciekawionymi turystami, którzy robią nam zdjęcia. Jakie to dziwne, oni idą! Piesi turyści są skazani na poruszanie się traktem autobusów, dla ludzi dwunożnych nikt nie przewidział szlaku prowadzącego przez las! A tak bardzo chcieliśmy już zejść z tej betonowej ulicy i pospacerować miękkim mchem – nie da rady, jest  zakaz.

 

Nareszcie, słynne Plitwickie Jeziora odsłaniają się przed nami w całej okazałości. Spacerując po drewnianych, wąskich kładkach i patrząc z góry na małe ludziki, poczułam się jak krwinka z bajki „Było sobie życie”. Krystalicznie czyste, turkusowe jeziora i wspaniałe wodospady przyciągają jak magnes. Miejsce to ratuje fragment Chorwacji, przed stereotypem pasywnego wypoczynku. Z drugiej strony całe tabuny ludzi psują to ciekawe miejsce. W takich łatwo dostępnych lokalizacjach jak to, walają się śmieci, tu i ówdzie spotkać można podchmielonych ludzi i rozkrzyczane dzieci pośród ogólnego zgiełku i chaosu. Jak nad morzem.

 

Obeszliśmy obszar 27 kilometrowy i po całym dniu jesteśmy wyrąbani jak dzikie fretki. Brudni i niedomyci gramolimy się do auta i jeszcze tego samego dnia wracamy do domu. Będziemy jechać całą noc 900 kilometrów. Jesteśmy na pół żywi. Łukasz całą drogę prowadził i już widział statki UFO. Wreszcie o godzinie 8 rano witają nas Katowice. Nie możemy się doczekać ciepłego prysznica i miękkiego łóżka. Będziemy spać jak susły. Życie okazało się brutalne i chyba jeszcze nie tak szybko oddamy się w objęcia Morfeusza. Ku wielkiemu zaskoczeniu naszym oczom ukazują się jakieś dziwne drzwi wejściowe do naszego mieszkania. To rodzice postanowili zrobić prezent na nasz przyjazd i wymienili nam drzwi na nowe, kluczy oczywiście nie mieliśmy. Przyjdzie nam koczować na klatce schodowej, nim nadejdzie pomoc. Rozkładamy więc karimaty i robimy jedyną słuszną rzecz: ŚPIMY.

 

link do części pierwszej:

Czarnogóra

 

link do części drugiej:
Albania

 

 

 

 

 

Bałkany tour cz.2 - Albania

Kolejny ekscytujący dzień! Jedziemy do nadmorskiego miasteczka Ulcinj, w którym spędzimy kilka dni.  Ulcinj jest ostatnim miastem na czarnogórskim wybrzeżu przed granicą albańską – to najlepsze miejsce w kraju, by odczuć spotkanie Wschodu z Zachodem. W porównaniu z innymi miastami Czarnogóry ma zupełnie odmienny charakter – orientalny i nieco „kresowy” (za wydawnictwem Bezdroża, „Czarnogóra”).

Nasza podróż samochodem potrwa kilka godzin. Przejeżdżamy przez Kotor i Budvę, dwa atrakcyjne turystycznie miejsca, które planujemy odwiedzić w późniejszym czasie. Tymczasem do Marka dzwoni czarnogórski pośrednik, z którym mamy się spotkać na stacji benzynowej w Ulcinj, i który to ma nas zaprowadzić do naszej kwatery. Salim Kałamanaga, bo tak się przedstawił, całkiem nieźle władał językiem polskim. Z wielką dumą zachwalał, że będziemy mieszkać w twierdzy pirackiej o wielkiej tradycji, usytuowanej w starym mieście. Chwalił się, że jest potomkiem piratów.

Salima odebraliśmy jako nadmorskiego cwaniaczka. Jeszcze nie widzieliśmy naszych pokoi, a już żąda opłaty z góry za 5 noclegów. Umówieni byliśmy na 10 euro za nocleg, ale musimy ekstra dołożyć 1 euro nie wiemy za co. Pośrednik wyjaśnił, że koszt podbija klimatyzacja w pokoju i jednocześnie nas prosi, żebyśmy nikomu nie chlapnęli, że mamy w pokoju klimę, bo to taki wyjątek specjalnie dla nas! Co się na miejscu okazuje (teraz wyleję wiadro pomyj): ci wspaniali potomkowie piratów to beznadziejne lenie. Pokoje zaniedbane, na ścianie grzyb, pościel niezmieniona, w łóżku piasek, woda zimna, a klima oczywiście nie działała. Brodzik prysznicowy zapchany, a gniazdek elektrycznych lepiej nie dotykać, by nie zostać porażonym prądem. Moja rada jest taka, nie płaćcie za noclegi z góry, lecz najpierw obejrzyjcie, gdzie przyjdzie Wam nocować.

Wieczór miło upłynął pod znakiem integracji, poznajemy znajomych Marka. Pijemy zimne napoje i poddajemy się leniwemu, nadmorskiemu klimatowi.

 

Następny dzień zaczynamy od zwiedzania Ulcinj. Dwa razy w tygodniu, czyli we wtorki i w czwartki odbywa się tu dzień targowy. Straganiarze zachęcają nas do kupna swoich towarów, Łukasz tradycyjnie już mylony z Niemcem zostaje zaproszony na degustację regionalnych, wysokoprocentowych trunków. Nie rozczarowaliśmy się, gdzie indziej, jak nie w tej strefie klimatycznej kupimy świeże, soczyste i dojrzałe owoce i warzywa? Pomidory, spiczaste papryki, winogrona, melony, oliwki, figi już lądują na naszym stole, doskonale zaspokajając głód i pragnienie.  Następnie idziemy na plażę, chłopaki nurkują na bezdechu z pobliskiej wysepki, robiąc rekonesans przed nurkowaniem z tlenem. Trochę plażujemy, po czym ewakuujemy się na nasz taras. Otrzymuję od Łukasza wspaniały prezent, muszle wyłowione z morza.

Popijając winko i gawędząc beztrosko, czuję, że jestem obserwowana. Gosposia, starowinka, krzątając się przysłuchiwała się naszej rozmowie. Prawdopodobnie rozumiała naszą mowę. Babunia właśnie zajmowała się wypiekaniem placków, które bardzo mnie zaciekawiły. Układała jeden na drugim, a pomiędzy nimi wkładała czystą ściereczkę. Nie zdążyłam jej zapytać, co to za smakołyk, bo babcia szybko gdzieś uciekła. Szkoda.

Kolejny dzień przeznaczony został na plażowanie i nurkowanie już ze sprzętem. Wieczorem idziemy na wino do znajomych, bowiem kolejnego dnia - wprost nie mogę się doczekać – jedziemy do Albanii. Przy winie wspólnie doprecyzowujemy przygotowaną wcześniej trasę oraz plan zwiedzania.

 

Albania

Kolejnego dnia spotykamy się w ustalonym miejscu około godziny 6. Do Albanii jedziemy w cztery samochody. Granicę przekraczamy bezboleśnie, w internecie czytaliśmy, że na granicy albańskiej jest się zobowiązanym upomnieć o jakiś dokument potwierdzający wjazd do kraju własnym samochodem. Jeśli się nie upomni, to przy wyjeździe z kraju może paść oskarżenie o kradzież własnego auta. Formalności na szczęście okazują się nie tak straszne i urzędnicy jedynie spisują coś z dowodu rejestracyjnego. Możemy jechać dalej.

Ledwo przekraczamy granicę, a już do szyb samochodowych pukają żebrające dzieci. Przydała się porada, żeby drzwi samochodu zamykać od wewnątrz, a okna mieć bezwzględnie zamknięte. Nasza koleżanka, nazwijmy ją Blondi, o tym nie wiedziała i na przejściu granicznym siedziała sobie wyluzowana, jedząc batona, przy otwartym oknie.  Aż tu nagle… małe cygańskie rączki zwinnie ukradły jej Snickersa i okulary ściemniane. Dziewczyna prawie dostała zawału. Taka porada: nie idźcie w ślady Blondi.

Na drogach dominującą marką samochodową jest mercedes – symbol luksusu – kto ma mercedesa, ten jest gościem. Najczęściej spotykanymi tablicami rejestracyjnymi, oprócz albańskich oczywiście, były blachy włoskie. Włochy są na tej samej szerokości geograficznej co Albania. Wpływa to m.in. na menu Półwyspu Bałkańskiego – najczęściej śródziemnomorskie żarcie, trudno tu ustrzelić regionalne specyfiki. Wszechobecny jest chaos i brak kultury w ruchu drogowym, każdy jeździ jak chce, tita klaksonem no i bardzo często mijaliśmy rozwalone samochody. 

Zamek w Shkodër, twierdza Rozafa

Mamy w planie zwiedzić jedną z atrakcji, jaką jest zamek w Shkodër wraz z górującą nad miastem twierdzą Rozafa. Nie bez powodu jest to obowiązkowy punkt turystyczny, będąc w tym rejonie nie wolno go pominąć. Roztacza się stąd piękny widok na miasto, leżące w oddali góry północnoalbańskie oraz jezioro szkoderskie które wygląda stąd jak morze. Twierdza jest bardzo stara, została wybudowana 4 tys. lat temu. W jej pobliżu znajduje się ołowiany meczet z XVIII w. Nazwa meczetu pochodzi od nazwy materiałów użytych do budowy dachu. Bilety na zamek kupujemy dwa razy drożej niż Albańczycy. Taka promocja J.  Szybko się orientujemy, że trzeba rychło wymienić walutę.

 

 

Zupełnie przypadkowo natknęliśmy się na mini zoo. Zwierzaki ku naszej radości wyglądały na czyste, zdrowe i zadbane. Niedźwiadki jadły grillowanie mięso, choć widać było, że od mięsa wolałyby jednak owoce. W klatce nerwowo miotał się przepiękny, młody ryś. Spotkaliśmy też małpę z błękitnymi jajami (no dobra, z błękitnym przyrodzeniem), czarującą psychosowę oraz dostojne pawie. I puszyste króliki zasłużyły na uwagę, zaciekawione ludźmi ufnie podchodziły do nas.

W pewnym momencie z piskiem opon zatrzymujemy się na zakręcie przepaścistej drogi, bo... na ulicy wygrzewa się ekipa żółwi, które miały na wszystko wyjebane. Blondi postanowiła nakarmić żółwika, podając mu kawałek czekolady, którą to tubylec zachłannie chapnął razem z palcem. Niewiarygodne, jak taka malutka mordka może się rozdziawić tak okazale.
 

Krujë

Około godziny 14 wjeżdżamy do zabytkowego, uroczego miasta Krujë. Bez problemu parkujemy auta i wypłacamy walutę z bankomatu. Najpierw kierujemy się do starożytnego zamku Skanderbega. Tym razem trafiamy idealnie do celu, bo mury warowni tak wyraźnie górują nad miastem, że nie sposób pominąć tego zabytku. Do warowni wchodzimy przez długą, ozdobną bramę. Po prawej stronie znajdują się pozostałości meczetu. Warto się tam wybrać, panorama na okolicę jest obłędnie piękna, a góry są widoczne chyba z każdego miejsca w Kruji.

 

Następnie udajemy się do starego miasta, gdzie napadamy na lokalny bazar. W bardzo przystępnych cenach (2 euro za butelkę) można kupić pamiątkowy koniak w ozdobnej flaszce z sześcioma kieliszkami, z albańską etykietą. Sam bazar zrobił na mnie bardzo pozytywne wrażenie. Spokój, jaki tu panuje, czystość, piękno i bogactwo towarów, a także wysoka kultura sprzedających zachęciły mnie do zakupu pamiątek. Oferta przebogata, warto zwrócić uwagę na tkaniny, szale, ręcznie robione regionalne torebki i czapeczki albo haftowane bluzki. Albańczycy, których spotkaliśmy to szczególnie mili i łagodni ludzie i, choć turystyka nie jest tu może aż tak rozwinięta, to traktują przybyszów przyjaźnie. Strasznie mi żal było opuszczać Kruję, tym bardziej, że nie zwiedziliśmy wszystkich obiektów. Jest to jedno z tych miejsc, do których wiem że jeszcze powrócę. Czas jednak było ruszyć w dalszą drogę, Tirana czeka. 

 

Tirana

Tirana wzbudziła we mnie ambiwalentne odczucia. Z jednej strony stolica Albanii jest pięknie położona, w samym jej sercu znajduje się jezioro, naokoło którego usytuowane są liczne kafejki. Są tu parki, a widok gór dominujących nad miastem to coś wspaniałego. Z drugiej zaś strony czułam tu jakiś taki sowiecki klimat. To tak, jakby to miasto zupełnie nie miało swojego stylu. Budynki z minionej epoki na tle pięknych okoliczności przyrody jakoś nie przypadły mi do gustu.

Spacerując w kierunku jeziora można kupić od ulicznych straganiarzy coś na ząb. Ja skusiłam się na grillowaną kukurydzę, za którą zapłaciłam po przeliczeniu 2 zł. W ofercie były też pieczone kasztany. Nad jeziorem popijamy piwo „Tirana”, a nasi koledzy wskakują beztrosko do wody, skąd przepędza ich albańska straż miejska. Resztę grupy przywracają do pionu, nakazując założyć koszulki. Pouczeni o obowiązku kultury, dostosowujemy się do tutejszych obyczajów.

Odwiedziłam dwa większe sklepy z nadzieją, że kupię coś lokalnego, ale niestety towary były tylko zachodnie. Jeszcze tylko fotka przy pomniku Chopina i możemy wracać.

Przed wyjazdem trochę czytałam na necie o Albanii i kraj ten opisywany był bardzo nieciekawie. Że jest tu niebezpiecznie, na przejściu granicznym czeka się dobę, a Albańczycy to dzikusy. Widzieliśmy co prawda slumsy, ale mieszkali tam Cyganie. Tak jak w innych krajach, Cyganie i tu psują opinię.

Cóż, ciężko też się wypowiadać na podstawie obserwacji z jednego dnia, ale jest jedna uniwersalna prawda, w którą wierzę: ludzie najczęściej pragną świętego spokoju. Szczególnie w miejscowościach turystycznych nie gryzie się ręki, która karmi.

Mam nadzieję, że Wy, którzy to czytaliście zechcecie pozwiedzać Albanię, bo ja na pewno jeszcze tu wrócę.

To jeszcze nie koniec naszych przygód. Przed nami zwiedzanie Zatoki Kotorskiej i Plitvickich Jezior. Ale to już w części trzeciej, do której zapraszam niebawem J

 

link do części pierwszej:
Czarnogóra

link do części trzeciej:
Chorwacja